Van der Plas fileert Jetten over AOW en eigen risico: ‘Dit is onacceptabel’
Tijdens een Kamerdebat over sociaal-economisch beleid en zorg kwamen de AOW-leeftijd en het eigen risico in de zorg centraal te staan. Met name Caroline van der Plas (BBB) en Rob Jetten (D66) botsten stevig over het breken van eerdere afspraken en het vertrouwen van het maatschappelijk middenveld.
Van der Plas: “Keiharde afspraken worden in één klap van tafel geveegd”
Van der Plas begon haar bijdrage met kritiek op de plannen rond de AOW-leeftijd. Volgens haar zijn er in het verleden duidelijke en harde afspraken gemaakt, die nu in één beweging worden losgelaten.
Zij uitte haar verbazing over de manier waarop het kabinet denkt samen te werken met het maatschappelijk middenveld, terwijl juist datzelfde middenveld aangeeft dat eerdere afspraken, die zwart-op-wit vastlagen, op de dag van presentatie van het coalitieakkoord feitelijk waardeloos zijn geworden.
Jetten: “We maken keuzes voor de lange termijn”
Minister Jetten reageerde dat het kabinet een bewuste keuze maakt om de AOW ook op de lange termijn houdbaar te houden. Het voorstel om de AOW-leeftijd vanaf 2033 aan te passen, is volgens hem geen besluit dat vandaag of binnen een week definitief wordt genomen.
Hij benadrukte dat de coalitie hiervoor nog geen meerderheid heeft en dat er de komende tijd intensief gewerkt moet worden aan het overtuigen van zowel oppositiepartijen als sociale partners. Daarbij staat hij open voor aanpassingen en alternatieven die worden aangedragen in debatten, interviews en de media.
Vertrouwen van de polder onder druk
Van der Plas liet zich daar niet mee geruststellen. Zij benadrukte dat haar kernvraag ging over herstel van vertrouwen bij het maatschappelijk middenveld, waar volgens haar juist tijdens de formatie sterk op samenwerking werd aangedrongen.
Jetten antwoordde dat het vertrouwen hersteld moet worden door, zodra het kabinet aan het werk is, werkgevers- en werknemersorganisaties uit te nodigen voor overleg. Niet alleen over de AOW-maatregel, maar over het gehele pakket aan arbeidsmarkt- en zorgvoorstellen. Hij wees erop dat sociale partners ook ideeën hebben die niet in het coalitieakkoord staan, en dat hij die samen wil uitwerken tot concrete voorstellen voor het parlement.
Zorgmijding en stijgend eigen risico
Daarna verschoof het debat naar het eigen risico in de zorg, dat volgens de coalitieplannen kan oplopen tot 460 euro. Van der Plas waarschuwde dat nu al 28 procent van de mensen zorg mijdt: zij stellen behandelingen uit, slaan vervolgafspraken over of gebruiken medicijnen langer dan voorgeschreven, terwijl zij zelf aangeven deze zorg wél nodig te hebben.
Zij vreest dat een hoger eigen risico zal leiden tot nog meer zorgmijders, waardoor mensen uiteindelijk zieker worden, diagnoses later worden gesteld en de zorgkosten juist stijgen.
Jetten: “Maximering per behandeling is sociaal en rechtvaardig”
Jetten zei deze zorgen te begrijpen en wees op het voorstel om het eigen risico per behandeling te maximeren op 150 euro. Daarmee wil het kabinet voorkomen dat mensen in één keer geconfronteerd worden met honderden euro’s aan kosten.
Volgens Jetten is dit socialer en rechtvaardiger dan het huidige systeem. De verhoging van het totale eigen risico is volgens hem nodig om te voorkomen dat zorgpremies, die gemiddeld al rond de 159 euro per maand liggen, verder blijven stijgen.
Kritiek op het openbreken van zorgakkoorden
Van der Plas wees tot slot op het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), waarin juist afspraken waren gemaakt over remgelden en aanvullende middelen om de zorgpremie te beheersen. Volgens haar worden ook deze afspraken nu geschonden en ligt het akkoord feitelijk opengebroken, net als eerder het pensioenakkoord.
Jetten: “Zorg loopt vast als we niets veranderen”
Jetten weersprak dat het kabinet de zorgakkoorden loslaat. Hij stelde dat gesprekken met het zorgveld juist hebben laten zien dat de zorg onhoudbaar dreigt te worden door personeelstekorten, wachtlijsten, medicijntekorten en verkeerde prikkels in het systeem.
Volgens hem zijn de keuzes in de zorg intrinsiek gemotiveerd: bedoeld om kostenstijgingen te voorkomen, bureaucratie terug te dringen en de zorg toegankelijk te houden voor mensen met de grootste zorgvragen.
Voorzitter grijpt in
Toen Jimmy Dijk (SP) nog een aanvullende vraag wilde stellen, greep de voorzitter in. Van der Plas had haar maximale aantal interrupties bereikt en het debat moest “hygiënisch” verlopen. De voorzitter besloot eerst het woord aan Dijk te geven en zo het debat ordelijk voort te zetten.
