Debat over de formatie en wurgende regelgeving: Van der Plas en Jetten aan het woord

Voorzitter, ik wil graag beginnen met een punt van orde. De heer van Baarlen heeft twee keer aangegeven dat het huidige kabinet een extreem-rechts kabinet zou zijn. Bij uw aantreden heeft u duidelijk gemaakt dat u normerend wilt optreden in het debat. Als het huidige kabinet, waar ook BBB en VVD deel van uitmaken, als extreem-rechts wordt bestempeld, suggereert dat een connectie met nationaal-socialistische ideologieën. Dat is absoluut onjuist. Ik verzoek u vriendelijk om hier normerend tegen op te treden wanneer dergelijke opmerkingen worden gemaakt.

De heer van Baarlen heeft aangegeven dat u dit punt terecht heeft gemaakt, en dat waardeer ik. Het is belangrijk om ideologieën die wij niet ondersteunen niet aan ons kabinet te koppelen.

Wurgende wet- en regelgeving

Voorzitter, ik wil ook een passage uit het eindverslag van informateur Buma aanhalen: “De overheid gaat gebukt onder steeds ingewikkelder cycli van wetgeving, uitvoering, verantwoording en controle. Steeds ingewikkelder regelgeving en steeds striktere regels leiden tot verkramping in de uitvoering.”

Mijn vraag aan de heer Jette is: wie heeft dit verstikkende beleid veroorzaakt? Hoe zijn we in deze situatie terechtgekomen? De heer Jette antwoordt dat dit het gevolg is van opeenvolgende kabinetten, waaronder D66, CDA en VVD, die het complex en bureaucratisch hebben gemaakt.

Van der Plas benadrukt dat het essentieel is dat de formerende partijen concrete stappen ondernemen om deze bureaucratische molen te doorbreken. Jette stelt dat er kritisch moet worden gekeken naar regels die nu verstikkend werken. Het uitgangspunt moet eenvoudiger en efficiënter zijn, met meer vertrouwen in plaats van wantrouwen. Soms vraagt dat juist om een actievere overheid, zodat controle op controle niet meer nodig is.

Woningbouw en vergunningverlening

De woningbouw is een voorbeeld van een urgent probleem. De verwachting is dat Nederland dit of komend jaar slechts 60.000 nieuwe woningen zal opleveren, veel te weinig. Voorzitter, het duurt vaak vijf tot zeven jaar voordat het papierwerk rond is en de eerste schop de grond in kan. Dit moet radicaal anders, stelt Jette.

Van der Plas merkt op dat veel voorstellen in het tussenverslag al bestaand beleid zijn, met name van minister Keizer. Het beleid wordt nu herhaald als nieuwe plannen, terwijl er in feite continuïteit is. Jette bevestigt dat hij het beleid waardeert, maar benadrukt dat er extra stappen nodig zijn om woningbouw te versnellen. BBB steunt de bestaande plannen, maar wil een extra impuls geven, vooral op het stikstofdossier, dat vergunningverlening ernstig blokkeert en nadelig is voor boeren en verduurzaming.

Tijdslijn van de formatie

Van der Plas wijst op eerdere uitspraken van de heer Jette over een kabinet vóór kerst. Dat is niet gelukt. Jette legt uit dat dit te maken heeft met de complexe verkiezingsuitslag en de benodigde samenwerking tussen CDA en D66 om tot doorbraak te komen. Hij benadrukt dat het noodzakelijk is om met hoge snelheid door te werken en stelt voor een nieuwe informateur voor te dragen met een deadline van vrijdag 30 januari.

Fatsoen en samenwerking in de formatie

Tot slot spreekt Van der Plas het belang van fatsoenlijk gedrag in de formatie uit: normaal met elkaar omgaan, geen ruzies of lelijke opmerkingen. Ze verwijst naar een citaat van de heer Bontebal over “normale mensen in de Tweede Kamer,” en vraagt Jette om een reflectie. Jette antwoordt dat hij niet precies weet wie bedoeld wordt en benadrukt dat het debat tot nu toe inhoudelijk en respectvol is verlopen, zonder ruzies of gesloten deuren.

Van der Plas sluit af met de hoop dat de verhoudingen in de formatie normaler kunnen worden, met ruimte voor meningsverschillen, maar altijd op een constructieve manier, zoals nu in het debat gebeurt.